Hằng năm mỗi khi mùa Chay đến, chúng ta đối diện với cùng một câu hỏi: “Tôi nên làm gì để sống tốt đẹp mùa Chay này?”
Trong cuốn sách nổi tiếng 7 thói quen hiệu quả, Stephen Covey khuyến khích: “Bắt đầu bằng mục tiêu đã định trước.” Một người bạn chủng sinh đã giới thiệu cho tôi lời khôn ngoan này để áp dụng vào đời sống thiêng liêng, và tôi thấy lời khuyên này cũng liên hệ đặc biệt đến việc thay đổi các mùa phụng vụ.
Khi đến thứ Tư Lễ Tro, thay vì hỏi “Tôi nên làm gì trong mùa Chay” thì tôi lại tự nghĩ: “Lạy Chúa, Chúa muốn con có điều gì khác biệt khi lễ Phục sinh đến?” Khái niệm này như sau: xem xét đích đến (lễ Phục sinh) trước, để khi bắt đầu hành trình mùa Chay (thứ Tư lễ Tro), chúng ta hướng bản thân đến một mục tiêu thay vì chỉ kiểm tra một việc hy sinh từ một danh sách. Trong bầu khí cầu nguyện và mở lòng trước thánh ý Chúa, tôi nghĩ rằng trả lời cho câu hỏi thứ hai là điều sẽ giúp chúng ta sống mùa Chay có chủ đích và trọn vẹn nhất.
Thay đổi một thói quen nhỏ
Giả sử bạn làm theo gợi ý đầu tiên của tôi bằng việc suy tư điều mà Chúa Giêsu hy vọng nơi bạn vào lễ Phục sinh. Và bạn cảm thấy được mời gọi là người kiên nhẫn hơn khi đến lễ Phục sinh, hay phân định nhu cầu hiểu biết sự an nghỉ của Chúa sâu sắc hơn, hoặc khao khát nghe được tiếng Ngài rõ rệt hơn. Tiếp đến hãy lựa chọn những thực hành mùa Chay nho nhỏ, sẽ giúp ích cho một lãnh vực cụ thể nào đó của đời sống bạn. Tóm lại, mùa Chay giúp chuẩn bị tâm hồn đón lễ Phục sinh bằng cách làm cho chúng ta gần gũi Chúa Kitô hơn. Do đó hãy tìm kiếm một lãnh vực trong đời sống đang cần trở nên giống Chúa hơn và hãy chú tâm vào đó.
Tôi ủng hộ sự đơn sơ. Thánh Faustina giải thích tác động của việc bắt đầu bằng lời xin vâng cụ thể với Thiên Chúa: “Giờ đây, tôi hiểu được thế nào là trung thành với một hồng ân đặc biệt. Ơn thánh ấy sẽ kéo theo hàng loạt các ơn thánh khác” (Nhật ký, số 263). Đó là khi thay đổi những thói quen nhỏ bé nhất là ta có thể để cho Thiên Chúa khuấy lên những thay đổi lớn nhất đời ta. Thực ra, tất cả chúng ta đều rất dễ rơi vào lối ngụy biện cho rằng mình phải làm điều gì đó to lớn, và chúng ta không nhận thấy rằng thường bản thân sẽ tốt lên khi làm những việc nhỏ bé và khi để Chúa dùng sự nhỏ bé đó cho việc lớn lao hơn nhiều so với chính chúng ta.
Giả sử bạn bỏ lại những kế hoạch lớn lao, chọn một mục tiêu và đề ra một thực hành đơn giản, trau dồi chỉ một thói quen để giúp đạt được mục tiêu đó. Vài người có thể thành công khi cam kết dành nửa tiếng mỗi ngày để đọc sách thiêng liêng (và cũng có thể đây chính là điều Chúa đang mời gọi bạn sống mùa Chay này). Nhưng nếu bạn thuộc nhóm người khởi đầu mùa Chay với những kỳ vọng cao vời và cuối cùng cảm thấy bất mãn trước thất bại vì đã chọn điều mà mình sẽ không đạt được, tại sao lại không bắt đầu với những thứ đơn giản hơn?
Chẳng hạn, hãy chọn một cuốn sách thiêng liêng để đọc, chia khoảng 180 trang cho 40 ngày, và rồi mỗi ngày chỉ đọc 4 hoặc 5 trang. Giả sử bạn muốn đào sâu hơn về Kinh thánh, hãy cam kết mỗi ngày đọc một chương. Còn nếu bạn muốn bắt đầu viết nhật ký cầu nguyện nhưng dường như không bao giờ tìm thấy thời gian cho việc này, hãy cam kết mỗi ngày mở cuốn nhật ký ra và viết một điều gì đó, dù chỉ một câu chưa trọn vẹn - cách bạn thấy Chúa hôm nay hoặc nghe thấy tiếng Ngài hoặc điều gì đó bạn muốn cảm ơn. Giả sử bạn xác định mình cần nghỉ ngơi nhiều hơn nhưng lại thấy không thể tuân theo giờ ngủ nghỉ, hãy bắt đầu với việc chọn một thời điểm cụ thể để tắt hết các thiết bị màn hình. Một khi bạn bắt đầu với một kỷ luật đơn giản, thì vài áp lực sẽ tan đi và thậm chí nhiều điều sẽ trở nên tích cực.
Cầu nguyện, ăn chay, bố thí
Một số người có thể đã nhìn thấy một con đường rõ ràng để bản thân lớn lên trong mùa Chay này. Nhiều người khác thì cảm thấy khó khăn để điều chỉnh một lãnh vực muốn lớn lên qua những thực hành thiêng liêng cụ thể. May thay, Giáo hội đã đưa ra một khuôn mẫu cho mùa Chay: cầu nguyện, ăn chay và bố thí. Nếu bạn đã phân định một mục tiêu nào đó nhưng không thể vạch ra con đường cụ thể để đi đến mục tiêu này, đừng lo! Chỉ cần giới thiệu bộ ba cầu nguyện, ăn chay và bố thí, và dâng những thực hành này cho Chúa Giêsu, xin Ngài biến đổi tâm hồn theo lãnh vực cụ thể bạn đã phân định.
Những năm gần đây, tôi nhận thấy có việc chú tâm nhiều hơn vào những thực hành đạo đức thay vì việc “từ bỏ kẹo bánh sôcôla.” Có thể đây hoàn toàn là lỗi của tôi vì tôi là một người nghiện sôcôla, nhưng lời khuyên nên xem video về chủ đề thiêng liêng hàng ngày thay vì hy sinh một thứ gì đó cụ thể (thức ăn hoặc thứ gì khác) có vẻ không đủ với tôi. Đúng là thực hành thói quen suy niệm mùa Chay là một ý tưởng tuyệt vời (và tôi không giảm thiểu giá trị của bất kỳ chương trình suy niệm mùa Chay tuyệt vời nào hiện đang có!), nhưng rốt cuộc chúng ta được mời gọi ăn chay và cầu nguyện, chứ không phải hoặc ăn chay hoặc cầu nguyện.
Dưới đây là những ý tưởng nho nhỏ cho ba yếu tố nền tảng của mùa Chay để chúng ta bắt đầu:
Những cách cầu nguyện
- Mở Kinh thánh ra hằng ngày.
- Lần chuỗi Mân Côi mỗi ngày một lần.
- Ghé nhà nguyện chầu Thánh Thể mỗi tuần hai lần. Để việc này thực sự đơn giản, hãy cam kết ghé nhà nguyện hơn là cầu nguyện trong một khoảng thời gian cố định.
- Mỗi ngày dành ra 10 phút đi dạo và lúc này chỉ để nói chuyện với Chúa Giêsu.
- Bắt đầu cầu nguyện vắn vào buổi sáng hoặc buổi tối với người bạn đời nếu bạn chưa thực hành việc này.
Những cách ăn chay
- Từ bỏ một loại thực phẩm cụ thể.
- Xóa ứng dụng xem tin tức trên điện thoại.
- Tắt hết tất cả thiết bị công nghệ sau một thời điểm cụ thể vào buổi tối.
- Mỗi ngày chỉ kiểm tra email một lần.
- Ấn định giờ ngủ và bắt đầu chuẩn bị đi ngủ trước giờ này nửa tiếng.
Những cách cho đi
- Dâng cúng cho một tổ chức từ thiện Công giáo địa phương.
- Thăm viếng người già hoặc người bệnh.
- Hằng tuần gọi điện thăm hỏi người neo đơn.
- Tình nguyện đến giúp nơi ở của người vô gia cư hoặc tại bếp ăn từ thiện.
- Hằng tuần, tìm kiếm cách thức đơn giản mang niềm vui đến cho gia đình.
Hãy để Chúa Thánh Thần hướng dẫn bạn với sự đơn giản và sáng tạo (và hãy bỏ qua tất cả lời khuyên của tôi nếu Chúa Thánh Thần đang mời gọi bạn làm điều gì đó khác hơn!). Và nếu có thể, bạn hãy chọn những qui định mùa Chay phù hợp với mục tiêu mùa Phục sinh của bạn.
Sống mùa Chay cách “đơn sơ” không phải là nhường chỗ cho một linh đạo tầm thường và hời hợt. Nhưng đúng hơn, đó là lời mời gọi ghi nhớ rằng Thiên Chúa yêu thương chúng ta trong và thậm chí qua những khoảnh khắc nhỏ nhất của việc cầu nguyện và hy sinh. Hãy dâng Ngài những khoảnh khắc đó trong mùa Chay này, và để Ngài tác động lên cõi lòng của chúng ta.